Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?

By Burak Atan
Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?
Geceleri gökyüzünde gördüğümüz yıldızların bir araya gelerek oluşturduğu gruplara Yıldız Kümesi adı verilir. Yıldız kümeleri, Açık ve Küresel olarak ikiye ayrılmaktadır. Açık yıldız kümelerinde, yıldızlar arasındaki mesafe geniştir. Küresel yıldız kümelerinde ise yıldızlar arasındaki mesafe daha sıkışıktır. Yıldız kümelerinden bazılar çıplak gözle görülebilmektedir. Bunlar: M45-Pleiades, C41-Hyades ve M44-Beehive’dir. Şimdi ise Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir? sorusuna daha ayrıntılı bir şekilde bakalım.
Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?

Messier 44 açık yıldız kümesinin görüntüsü. (Telif : bitacoradegalileo.com)

  • Küresel Yıldız Kümeleri ;
Küresel yıldız kümeleri, galaksi merkezi etrafında uydu gibi dolanmektadır ve kütle çekim kuvveti sayesinde küresel birşekle sahiplerdir. Küresel yıldız kümeleri, 10 ila 30 ışık yılı arasında genişliğe sahiptir ve 10.000 ila birkaç milyon arasında çoğu yaşlı olan yıldızlardan oluşmaktadır. Samanyolu galaksisi içinde şu âna kadar 150’den fazla küresel yıldız kümesi bulunmuştur.
Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?

Messier 22 küresel yıldız kümesinin merkezinin görüntüsü. (Telif : Hubble Space Telescope)

İlk keşfedilen küresel yıldız kümesi ise Messier 22 ‘dir. Alman amatör astronom Johann Abraham Ihle tarafından 1665 yılında keşfedilmiştir. Messier 22, Yay takımyıldızında Dünya’ya yaklaşık olarak 10.000 ışık yılı mesafede bulunan gece gökyüzünde görülebilen en popüler küresel yıldız kümelerinden biridir.

Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?

Omega Centauri küresel yıldız kümesinin görüntüsü. (Telif : ESO)

  • Açık Yıldız Kümeleri ;

Açık yıldız kümeleri, genellikle yüzlerce genç yıldızdan oluşmaktadır ve 30 ışık yılı gibi geniş bir bölge içinde bulunurlar. Samanyolu Galaksisi‘nde 1100’den fazla açık yıldız kümesi keşfedilmiştir ve çoğunlukla gökada düzlemi üzerinde yer almaktadırlar. Açık yıldız kümeleri, gökada düzleminden 100 ila 200 ışık yılı kadar uzakta, gökada merkezinden ise 50.000 ila 60.000 ışık yılı uzakta yer almaktadırlar.

Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?

Messier 45 (Pleiades) açık yıldız kümesinin görüntüsü. (Telif : messier-objects.com)

Çoğu açık yıldız kümesi yüz milyonlarca yıl bir arada kalırken, çok fazla yıldız içeren büyük kütleli kümeler için bu süre milyarca yılı bulabilir. Ancak, uzayda bulunan yıldız kümeleri dev moleküler bulutların ve diğer kümelerin kütle çekim kuvvetinin etkisi ile gelecekte dağılacaktır. Açık yıldız kümelerinden en bilindik olanı çıplak gözle görülebilen M45-Pleiades açık yıldız kümesidir. Pleiades, Boğa takımyıldızında 440 ışık yılı mesafede bulunmaktadır. Küme 1000’in üzerinde yıldız içermektedir ve yaklaşık 250 milyon yıl boyunca varlığını sürdürdükten sonra dağılacaktır.

Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir?

Gözle görebildiğimiz en uzak obje olan Andromeda Galaksisinin görüntüsü. (Telif : Vikipedia)

  • Ara Formlar ;

Bu iki yıldız kümesine ek olarak, astronomlar tarafından 2005 yılında Andromeda Galaksisi içerisinde tamamen yeni bir tip yıldız kümesi keşfedildi. Bu yeni keşfedilmiş yıldız kümeleri yüzbinlerce yıldız içermektedir. Birçok yönden küresel kümelere benzemektedir ve şu ana kadar, Samanyolu galaksisi içerisinde herhangi bir ara küme keşfedilememiştir. Bu kümelerin nasıl oluştuğu, neden Andromeda’da varken Samanyolun’da olmadığı ve başka galaksilerde bulunup bulunmadığı henüz bilinmemektedir.

Böylelikle, Yıldız Kümesi Nedir ve Türleri Nelerdir? sorusunu azda olsa cevaplamış oluyoruz 🙂

Ayrıca gibi olabilir

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu konuda iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz devre dışı bırakabilirsiniz. Kabul et Daha Fazlası

Çerez Kullanımı