Sagittarius A* Nedir ve Ne Kadar Uzaktadır?

By Burak Atan

Samanyolu’nun tam kalbinde, Sagittarius A* (Yay A*) olarak bilinen bir bölge var. Bu bölge, 3.7 milyon güneş kütlesi içeren süper kütleli bir kara deliğin evi olarak bilinmektedir. Sagittarius (Yay) takımyıldızında Dünya’dan yaklaşık olarak 26.000 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Sagittarius A* etrafındaki yörüngede bulunan S2 yıldızının gözlemleri sonucu Samanyolu Galaksisi‘nin merkezinde bir süper kütleli kara delik bulunduğu ve Sagittarius A* nın da burada olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nesnenin keşfiyle gökbilimciler, Spiral ve Eliptik gökadaların merkezlerinde süper kütleli kara delikler bulduğuna dair kanıtlar buldular.

Sagittarius A*'dan alışılmadık derecede parlak bir X-ışını parlamasının saptanması. (Telif : Vikipedi)

Sagittarius A*’dan alışılmadık derecede parlak bir X-ışını parlamasının saptanması. (Telif : Vikipedi)

S0-2 olarak da bilinen S2, Sagittarius A’nın yakınında, 16.0518 yıllık bir yörünge dönemi, yaklaşık 970 astronomik birim yarı ana ekseni ve 17 ışık saatlik kalıcı bir mesafe ile yörüngede bulunan bir yıldızdır. Güneş etrafındaki Jüpiter’inkinden sadece % 30 daha uzun bir süreye sahip, ancak Neptün’ün Güneş’e olan mesafesinin yaklaşık dört katından daha uzak bir yörüngede dolanmaktadır. 2019’da High-resolution Airborne Wideband Camera-Plus (HAWC+) ile yapılan ölçümler, manyetik alanların çevreleyen gaz ve toz halkasına neden olduğunu ve sıcaklıklarının, 173.3 °C ile 9.700 °C arasında değiştiğini ortaya çıkarmıştır.

Sagittarius A*'nın etrafında dönen S2 yıldızı'nın konumunu gösteren galaktik merkezin görüntüsü. (Telif : Vikipedi)

Sagittarius A*’nın etrafında dönen S2 yıldızı’nın konumunu gösteren galaktik merkezin görüntüsü. (Telif : Vikipedi)

Sagittarius A’nın tarihine gelecek olursak onu ilk kez fark eden kişi Amerikalı bir fizikçi olan Karl Jansky’dir. 1931 yılının Ağustos ayında Karl Jansky, Samanyolu’nun merkezinden Sagittarius takımyıldızı yönünden bir radyo sinyalinin geldiğini keşfetti. Radyo sinyali daha sonradan Sagittarius A* olarak adlandırıldı. Daha sonra yapılan gözlemler, Sagittarius A*’nın aslında birbiriyle örtüşen birkaç alt bileşenden oluştuğunu göstermiştir.

Bu görüntü NASA'nın Chandra X-Ray Gözlemevi ile çekildi ve sol üstteki elipsler ışık yankılarını göstermektedir. (Telif : Vikipedi)

Bu görüntü NASA’nın Chandra X-Ray Gözlemevi ile çekildi ve sol üstteki elipsler ışık yankılarını göstermektedir. (Telif : Vikipedi)

 

13 Şubat 1974 ve 15 Şubat 1974 tarihinde gökbilimciler Bruce Balick ve Robert Brown tarafından taban çizgisi interferometresi kullanılarak parlak ve çok kompakt bir bileşen Sagittarius A* keşfedilmiştir. Sagittarius A* ismi ilk kez 1982 yılında Robert Brown tarafından bir makalede kullanıldı ve aradan geçen yıllarda ise kabul edilen isim haline geldi. 13 Mayıs 2019 tarihinde, Keck Gözlemevi’ni kullanan gökbilimciler, normalden 75 kat daha parlak hale gelen Sagittarius A*’nın ani bir şekilde parlamasına tanık oldular ve süper kütleli kara deliğin başka bir nesneyle karşılaşmış olabileceğini öne sürdüler.

 

“En büyük risk hiç risk almamaktır. Sürekli değişen bir dünyada başarısız olacağı kesin tek strateji risk almamaktır.” – Mark Zuckerberg

 

Kaynaklar ;

https://www.universetoday.com/39828/sagittarius-a/

https://www.wisegeek.com/what-is-sagittarius.htm

https://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/multimedia/black-hole-SagittariusA.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*

https://arxiv.org/abs/astro-ph/0305074

https://tr.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*

https://en.wikipedia.org/wiki/S2_(star)

Ayrıca gibi olabilir

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanmaktadır. Bu konuda iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz devre dışı bırakabilirsiniz. Kabul et Daha Fazlası

Çerez Kullanımı